Optimalisatie in plaats van maximalisatie verkleint impact corona

Blog 3.

In de vorige blogs hebben we uitgelegd dat het de opvatting van Natuurlijk! is, dat de ontwerpen van de mens toe zijn aan een ‘re-design’. De natuur kan daarbij als voorbeeld dienen. Als we kijken naar de natuur dan is een natuurlijk design gebaseerd op een 8-tal designprincipes van de natuur. Eén daarvan is: ‘optimaliseren’ in tegenstelling tot ‘maximaliseren’ wat wij mensen voornamelijk nastreven.

Zo is de hoogte van een boom is gebaseerd op een aantal factoren. Het aanwezige bladoppervlak moet voldoende zijn om genoeg zonlicht op te vangen voor fotosynthese. Een goede stevige stam zorgt ervoor dat de boom niet snel zal omwaaien. Optimaal is precies genoeg voor alle onderdelen van het systeem en niet meer dan dat. Het biologisch principe hierachter is ‘optimalisatie in plaats van maximalisatie’.

In de natuur is dit principe consequent aan de orde. De mensheid kan dit soort natuurlijke ‘weetjes’ – zowel het loslaten van ons streven naar maximalisatie als het zoeken naar optimalisatie – mee nemen naar een nieuwe duurzame economie.

De economie in de volwassenheidsfase als status quo

De huidige economische modellen gaan uit van een eeuwig doorgaande economische groei en daarmee houden die modellen geen rekening met een ecologisch plafond. Economische groei mag in deze tijd geen doel op zich zijn zegt de Britse econome Kate Raworth. Met haar ideeën rond de ‘Donut Economie’ schuift ze een omkering van het economische denken naar voren, waarbij de natuur niet langer de blinde vlek in het systeem is, maar er samen met de mens het hart van vormt. Eeuwige groei is in dit model onmogelijk en onnodig, aldus de Britse. De natuur kent dat ook niet. Zelfs bomen en blauwe vinvissen houden eens op met groeien.

Het plafond

Dit Donut model heeft een plafond dat wordt gevormd door dat wat onze aarde maximaal aan kan en niet meer dan dat. Het feit dat wij als mens steeds meer ervaren dat er grenzen zijn aan het gebruik van de aarde horen we steeds vaker terug onze samenleving. Er wordt met klem aandacht gevraagd voor bijvoorbeeld het verlies aan biodiversiteit, de noodzaak voor kringloop landbouw en reductie van uitstoot van stikstof en CO2. Deze grenzen vormen dat plafond. Die stem wordt steeds duidelijker en ook afgedwongen door hen die zich al heel lang niet gehoord voelen op dit punt. Getuige het grote aantal rechtszaken van particulieren, zoals Urgenda, tegen de overheden.

Journalist Hans Stegeman schrijft in ‘Het nut van de Donut’ in DuurzaamNieuws.nl van 7 oktober 2018 het volgende over de bevindingen van wetenschappers: ‘Nederland is een mooi voorbeeld van wat er aan de hand is. Wij zijn één van de drie landen in de wereld die op geen enkele wijze zich zorgen hoeven te maken over de sociale ondergrond; op alle indicatoren scoren we hoger dan het minimum. De grenzen van het ecosysteem worden echter op één na wél allemaal overschreden. Een typisch rijkelanden probleem. Voor armere landen geldt namelijk precies het omgekeerde: zij acteren wel binnen de ecologische grenzen, maar kennen minder sociale kwaliteit. En dat schetst precies het probleem: sociale kwaliteit weten we blijkbaar alleen te bereiken door veel te veel natuurlijke hulpbronnen te gebruiken’.

Ongelijkheid

Indien de strategie van optimalisatie in plaats van maximalisatie consequent gevolgd wordt dan kan dit op wereldniveau voor de benodigde verschuivingen leiden in welvaart en welzijn. Minder ongelijkheid door gelijke kansen voor alle onderdelen van het aardse ecosysteem. Wat we nu zien in de Corona Crisis is dat de mensen die het minder goed hebben grotere kans hebben dodelijk getroffen te worden. Er zijn landen waar geen schoon water en zeep is om je handen te wassen, geen geld om naar de huisarts of het ziekenhuis te gaan, geen steun van de overheid omdat je je bedrijf stil moet leggen, geen uitkeringen voor medewerkers of zzp-ers. Zelfs in een Westers land als de Verenigde Staten. De gevolgen van ongelijkheid worden pijnlijk bloot gelegd door de corona crisis.

Wat betekent dit voor organisaties?

Als je beursgenoteerd bent maakt dit een bedrijf schizofreen: aan de ene kant wil een bedrijf een positieve impact hebben op de planeet terwijl aan de andere kant de aandeelhouders nog steeds streven naar zoveel mogelijk financieel gewin op de korte termijn. Hiervoor zijn geen simpele oplossingen, maar het begint wel met een duidelijke keuze voor de signatuur van je organisatie.

Als je er als organisatie voor kiest om regeneratief te worden en dus te optimaliseren in plaats van te maximaliseren, betekent dit dat je een kerngezond bedrijf kunt zijn, zonder eeuwigdurende groei, met een goed resultaat voor de aandeelhouders én de andere stakeholders die deel uit maken van het systeem. Werknemers, toeleveranciers, afnemers en andere ketenpartners. Het lange termijn perspectief en rekening houden met het grotere geheel zijn daarbij steevast leidend.

De volgende blog in deze reeks rond Corona en bedrijven gaat over: Het principe van genoeg

Natuurlijk! heeft als missie voor organisaties en hun stakeholders betrokkenheid, daadkracht, innovatief vermogen, positieve samenwerking en aansprekende regeneratieve resultaten te creëren.

Met het geven van inzicht in de natuur principes en de toepassing ervan in organisaties, delen we diepgaande kennis over de transitie naar het regeneratieve tijdperk. Dit doen we door onze praktische veranderkennis in trainingen en in de praktijk te delen. Natuurlijk! inspireert, ontwerpt, adviseert en helpt bij verandervraagstukken en de ontwikkeling ervan.

Nieuwsgierig geworden?

Wil je weten hoe Natuurlijk! iets voor jouw organisatie kan betekenen op gebied van betrokkenheidverandering, regeneratief organiseren en training? Neem gerust contact met ons via deze website of via een berichtje aan info@natuurlijkorganiseren.com

De tekening in deze blog is gemaakt door By Evie;  Evie helpt organisaties om complexe materie te vangen in sprekend beeld.

Leave a reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *